بلوغ طفل اگر چه نادر باشد . و در صورت عدم امكان وطى خاص كه مذكور شد ، لحوق نيست تا آن كه براى نفى آن لعان ايقاع بشود . رابطهء بلوغ با لحوق و لعان بلكه امكان بلوغ ، كافى است در لحوق ظاهرى ، نه در لعان كه ثابت است براى بالغ ، پس هر جا لعان ثابت است ، امكان بلوغ هست ؛ و ممكن است امكان بلوغ باشد و لعان نباشد ، چون بلوغ ثابت نشده ، و احكام آن مرتب نمىشود . مگر آن كه ادعاى بلوغ به احتلام نمايد و تصديق بشود در اين دعوى و بر حسب زمان ، امكان بلوغ باشد ، كه مىتواند با لعان ، نفى ولد نمايد ؛ و با عدم ثبوت بلوغ ، تأخير مىشود لعان تا بعد از بلوغ و رشد طفل . و اگر طفل ، قبل از بلوغ ، وفات يا آن كه بعد از بلوغ ، وفات كرد و انكار ولد نكرد ، پس به مقتضاى لحوق شرعى ، زوجه و ولد وارث او هستند و انكار قبل از بلوغ تأثيرى در رفع حكم ظاهرى مبنى بر امكان لحوق موقوف بر امكان بلوغ نداشته . و اگر بعد از بلوغ انكار كرد ، منتفى نمىشود ولد مگر با لعان چون محكوم به لحوق است در تقدير عدم لعان . و اگر وطى در دُبُر زن بود و حامل شد ، ولد ملحق به زوج واطى مىشود با امكان از سائر جهات ، چون كه ممكن است سبقت منى و نزول آن در فرج بدون التفات زوج ، چه آن كه عزل بنمايد يا نه . و اگر زوج عالم شد به عدم تكوّن از منى او ، پس مىتواند شرعاً نفى نمايد و لعان نمايد با شروط آن . معيوب بودن زوج و اگر زوج ، خَصىّ ( به انتفاء انثَيَين ) يا مجبوب ( به انتفاء ذَكَر ) شد ، يا واجد هر دو صفت بود كه مجبوب بود و ادخال نمىكرد و خصىّ بود و انزال نمىكرد ، پس با احتمال تكوّن ولد از ماء زوج ، ملحق مىشود ولد به او در مثل تكوّن با توسيط مساحقه بحسب تشبيه موضوع ؛ و اگر نفى كرد ، منتفى نمىشود مگر با لعان در موطوئه با شروط سابقه . اقرار و عدم اقرار زوج حاضر در وقت ولادت اگر زوج در وقت ولادت حاضر بود ، پس اگر اقرار كرد به اين كه ولد از او است ،